Kruszywa dostępne na rynku budowlanym mogą być różnego pochodzenia. Możemy mówić o kruszywach naturalnych pochodzących bezpośrednio z kopalni kruszyw, bądź będących produktem ubocznym, w wyniku np. procesów oczyszczania danego rodzaju kruszywa. Przykładem mogą tu być tzw. kruszywa powęglowe, zaliczane do odpadów pochodzących z kopalni węgla. Odpady powęglowe, sprawdzają się w przemyśle transportowym, budownictwie, czy też drogownictwie. Dziś właśnie kruszywom powęglowym, chcemy poświęć wpis, gdyż naszym zdaniem, jest to kruszywo nie w pełni doceniane przez budowlańców.

Cechuje się wysoką wytrzymałością mechaniczną porównywalną z pełno gatunkowymi gatunkami kruszyw, przy czym jest ono zdecydowanie tańsze w zakupie.

 Z czego zbudowane są odpady powęglowe?

Kruszywa powęglowe zawierają w swym składzie pewne ilości węgla. Tworzą je różnego rodzaju okruchy skalne, pochodzące z warstw pomiędzy pokładami węgla. W wyniku wydobycia węgla na powierzchnię siłą rzeczy zostają również pobrane kruszywa powęglowe, pozwalające na odkrycie właściwych złogów węgla. Mimo że odpady powęglowe poddawane są przy kopalniach oczyszczaniu i tak zostaje spory procent kruszywa, stanowiącego odpad poprodukcyjny podczas wydobycia węgla.

Odpady węglowe zawierają różne mieszanki mineralne. Są w nich iłowce, łupki ilaste, mułowce, łupki węglowe, piaskowce, czasami zlepieńce i czysty węgiel. Analizując skład odpadów, można przyjąć, że ok. 65% kruszywa powęglowego zawierać będzie minerały ilaste, w 20% składać się będzie z kwarcu, a węgla jako takiego będzie w nich około 15-20%.

W zależności od zawartości w mieszance odpadowej iłu i kwarcu będziemy mogli odpad powęglowy wykorzystać w różnych celach przemysłowo-budowlanych.

 Gdzie najczęściej wykorzystywane są kruszywa powęglowe?

Nim przejdziemy do miejsc wykorzystania kruszyw odpadowych, warto powiedzieć jeszcze, iż w zależności od miejsca wydobycia kruszywa powęglowego wielkość odpadów węglowych będzie zmienna. Możemy wyróżnić:

  1. opady gruboziarniste z robót przygotowawczych i eksploatacji pokładów węgla o granulacji do 500 mm,

  2. odpady z procesu wzbogacania węgla:

  • popłuczkowe gruboziarniste ze wzbogacalników zawiesinowych, o granulacji 10–250 mm,

  • popłuczkowe drobnoziarniste z osadzarek, o granulacji 0,5–30 mm,

  • odpady poflotacyjne, o granulacji poniżej 1 mm.

Kruszywo powęglowe świetnie sprawdzi się w zagospodarowywaniu terenów pokopalnianych do niwelacji i rekultywacji terenów zniszczonych przez kopalnie, może być używany jako materiał uszczelniający do budowy wałów, podsypek czy też w budownictwie inżynieryjnym i drogownictwie:

  • Do budowy dróg,

  • Budowy parkingów,

  • Produkcji kostek brukowych.

Odpady powęglowe wykorzystywane są również jako nośniki energii w cementowniach jako substytut pyłu węglowego. Z kolei poddane uszlachetnieniu kruszywo powęglowe może być spokojnie użyte do podbudowy z betonu asfaltowego.